Türkiye’nin teknoloji devi ASELSAN, savunma sanayiindeki başarısını şimdi de gökyüzüne, bulutların kalbine taşıyor.

Yayınlanan son raporlara göre Türkiye, kuraklıkla mücadelede ve yağış miktarını artırmada "teknolojik bir devrim" başlatmaya hazırlanıyor.

ASELSAN, dikkat çeken yeni bir projeyi 2025 yılı faaliyet raporunda kamuoyuna duyurdu. Şirketin, bulut tohumlama uçaklarına yönelik geliştirme ve tedarik sözleşmesi imzaladığı açıklandı. Bu proje, ASELSAN bünyesinde Aviyonik Sistem Teknolojileri alanı altında yürütülecek. Sözleşmenin detayları ise henüz açıklanmadı.

Birleşmiş Milletler’in “küresel su iflası” olarak tanımladığı döneme girilmesiyle birlikte, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi kritik bir başlık haline geldi. Bu durum, ABD ve Çin başta olmak üzere Fransa, Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan gibi birçok ülkenin bulut tohumlama teknolojilerine yatırım yapmasına yol açtı.

Özellikle Çin, uçaklar, insansız hava araçları ve roket sistemleriyle geniş ölçekli hava modifikasyon programları yürütürken, Suudi Arabistan’ın yalnızca 2022 yılında bu alana 256 milyon dolar ayırdığı biliniyor. 2014-2021 döneminde Çin’in bu teknolojiye yaklaşık 2 milyar dolar yatırım yaptığı da dikkat çeken veriler arasında yer alıyor.

Bulut tohumlama nedir, nasıl çalışır?

Pek çok kişinin "yağmur yağdırma teknolojisi" olarak bildiği bulut tohumlama, aslında bulutların içindeki fiziksel sürece dışarıdan müdahale etme sanatıdır. Bu sistemde, uygun bulut yapılarına özel ajanlar bırakılarak yağışın tetiklenmesi hedeflenir. ASELSAN'ın üzerinde çalıştığı bu teknoloji, temel olarak iki farklı yönteme dayanıyor:

Soğuk bulutlara gümüş müdahalesi: 0 derecenin altındaki bulutlara Gümüş İyodür (AgI) püskürtülür. Bu madde, buz kristallerini taklit ederek su damlacıklarını etrafında toplar ve ağırlaşan damlalar kar veya yağmur olarak yere düşer.

Sıcak bulutlara tuz desteği: Daha ılık hava koşullarında ise "nem çeken" dev tuz partikülleri kullanılır. Sodyum klorür gibi maddeler, havadaki nemi hızla emerek dev su damlaları oluşturur ve yağışı başlatır.

Kaynaklar:

https://cdn.aselsan.com/aselsanweb-prod/documents/investor-relations/reports/faaliyet/tr/report-faaliyet-2025-faaliyet-raporu-2025-tr.pdf

https://www.gzt.com/teknoloji/aselsan-turkiyede-bulut-tohumlama-yapacak-4219956

https://www.donanimhaber.com/aselsan-bulut-tohumlama-icin-sozlesme-imzaladi--205168